Şirket Kültürü Zehirlenince: Ayrılmak Tek Çare Olabilir
Net hızlı büyüyüp net bir vizyonu olmamak felakete davetiye çıkarır. Bir şirket bunu yaşadı ve kendini kurtarmanın tek yolunun akıl almaz bir adım attığını gördü: Tamamen ikiye bölünmek. İç bölünmeler o kadar zehirli hale gelince, radikal hamleler dışında çare kalmıyor. İşte o hikayenin özeti.
Şirket Kültürü Zehirlenince: Bazen Ayrılmak Tek Çare
Bir şirket vakasını okudum, aklımı başımdan aldı. Ekip üyeleri birbiriyle çalışmayı bırakmış. Anlaşmazlık değil, ofiste bağırış çağırış. En kötüsü, kimse sorunun ne olduğunu bile söyleyemiyor.
Bu olay büyümeyle ilgili rahatsız edici bir gerçeği gösteriyor. Hızlı genişlerken netlik olmazsa, şirket içten çürüyor.
Felaketin Tarifi: Yönsüz Büyüme
Şirket 10 yılı devirmiş, 30'dan fazla çalışan. Başarı gibi duruyor. Ama bir yarısı BT destek veriyor, öbür yarısı yazılım ve veritabanı geliştiriyor. Normalde yan yana dururlar. Sorun şu: Şirket neyi temsil ettiğini hiç tanımlamamış.
Vizyon yok. Ortak amaç yok. Günlük işten öte bir şey yok.
Sonrası kaçınılmaz. Geliştiriciler bir düşünüyor, destek ekibi başka. Farklı teşvikler, farklı başarı ölçütleri. Birbirlerinin işine zerre değer vermiyorlar. Hedefsiz gemiye bindirip senkron kürek çekmelerini beklemek gibi.
Zehirli Döngü
2007-2008'de işler iyice çirkinleşti. Geliştiricilerle destekçiler kapışıyor, bağırıyor. Herkes birbirinden nefret ediyor. E-posta açmak bile korkutuyor, ne felaket çıkacak belli değil.
Ironik olan şu: Müşterilerin memnuniyeti şirketi ayakta tutuyor. Dış motivasyon içtekini bitirmiş. Bu kırılgan denge, liderliğin temel bir şeyi kaçırdığını haykırıyor.
Son Çare: Şirketi Bölmek
2008 sonlarında liderler gerçekle yüzleşti. Klasik yöntemler işe yaramazdı. Takım etkinlikleri, motivasyon konuşmaları boşuna. Tek yol, iki grubu tamamen ayırmak.
Ocak 2009'da yaptılar. Geliştiriciler SciMed Solutions diye yeni şirket kurdu. BT destek ve idari ekip Net Friends'te kaldı. Çoğu CEO'nun reddedeceği cesur hamle. Ama bazen en iyi liderlik, yapının bozuk olduğunu kabul etmek.
Ayrılığın Karmaşası
Temiz ayrılık olmadı. Yıllarca ortak ofis, ortak muhasebe, iç içe sistemler sürdü. Maaş, fatura, yan haklar tek yerden yönetildi. Lojistik aylarca sürdü, bazı çalışanlar bir yılda iki bordro aldı.
Bu, büyük değişimlerin gerçek hayatta dağınık olduğunu gösteriyor. Anında ayrılık diye bir şey yok. Ama amaç kusursuz boşanma değil, netlik. Her şirket uzmanlığına odaklandı, çalışanlar nihayet ne için uğraştıklarını anladı.
Şirket Kültürüne Dersler
CEO sonradan dedi ki, 2003-2006'daki kararlar farklı olsaydı kriz önlenebilirdi. Net vizyon, bilinçli yapı, uyum yatırımlarıyla işler değişirdi.
Ama hikayede pişmanlık yok. Acı karar doğru olabilir. Bir yapıda yenilmek, diğerinde zaferi getirir. Ayrılıktan sonra Net Friends odaklandı, büyüdü.
Asıl Mesaj
Bu BT veya yazılım hikayesi değil. İş dünyasının evrensel kuralı: Netlik olmadan büyüyemezsin. Akıllı adamlar işe al, iyi maaş ver, güzel ofis kur. Ama neden birlikte çalıştıklarını, ne inşa ettiklerini anlamazlarsa her şey dağılır.
Takımı büyütmeden, 20-30. kişiyi almadan sor:
Herkes şirketin ana misyonunu tek cümleyle anlatabilir mi?
Bölümler işlerini bu misyona nasıl bağladığını biliyor mu?
Zorunluluk olmasa çalışanlar birlikte çalışır mı?
Üçüne de net "evet" diyemiyorsan, saatli bomba elinde.
Bu şirket zor kararı verdi, ayrıldı, refaha kavuştu. Ama baştan netlik konuşsalardı çok daha kolay olurdu.
Özetle: Netlik zorunlu değil, temel. Erken sağla ki şirketi havaya uçurmak zorunda kalma.