Bir Şirket Pandemiyi Nasıl Öngördü (Sihir Değildi!)
Eylül 2019'da bir teknoloji şirketi, COVID-19 dünyayı kilitlemeden aylar önce kapsamlı bir "Pandemi Oyun Planı" hazırladı. Sır, kehanet değildi—sıradan, gerçekçi risk değerlendirmesiydi. Her işletmenin bu tesadüfi öngörüden alması gereken dersler şunlar.
Bir Şirket Pandemiyi Nasıl Öngördü (Sihir Değildi)
Büyük olayları önceden "tahmin ettim" diye övünenlere pek tahammülüm yok. Genelde kibirli geliyor, şüphe uyandırıyor. O yüzden 2019 Eylül'ünde pandemi planı yapan bir şirketi okuyunca önce inanmadım. Dünya kapanmadan altı ay önceymiş bu.
Ama işin aslını öğrenince fikrim değişti. Öngörüden ziyade mantıklı bir yöntemdi.
Hazırlık İşinin Sıkıcı Gerçeği
Şirketler hazır mı diye sorulunca kimse bahsetmez: Bu iş inanılmaz sıkıcı. Dram yok, kahramanlık yok. Sadece tablolar, değerlendirmeler ve "ya şöyle olursa" tartışmaları.
Net Friends adlı teknoloji şirketi falcı değildi. Ellerinde İşletme Risk Değerlendirmesi vardı. İşletmeyi etkileyecek her türlü sorunu sistematik tarayıp olasılık ve etki diye sıralıyorlar.
Excel'de 40'tan fazla risk listelediler. Soyut şeyler değil: Tedarik zinciri kopması, siber saldırı, doğal afet, salgın hastalık, grev... Sonra kendi işlerine uyan 22 taneye indirdiler.
Pandemi listede 3. sıradaydı.
Ciddiye Almalarının Nedeni
Çoğu şirket pandemiyi görse göz devirip geçerdi. Net Friends öyle yapmadı. Yerel bir sağlık kurumuna bağlıydılar, enfeksiyon risklerini biliyorlardı.
Gizlilik Sorumlusu Ron'a –sağlık sektöründen deneyimli adam– salgın planı hazırlattılar. Eylül sonuna kadar 1400 kelimelik tam bir rehber çıktı:
Krizde iletişim kuralları
Uzaktan çalışma prosedürleri
Yerel yetkililerle koordinasyon
Güvenlik ve karantina adımları
"Sosyal mesafe" kavramı (o zamanlar bile pek bilinmiyordu)
Üstelik bunu test ettiler. Herkes evden çalışırken işlerin yürüdüğünü denediler.
Şans Değil, Hazırlık
Bu hikaye şans gibi gelebilir. Değil. Şans piyango bileti almaktır. Bunlar hazırlıktı.
Ders şu: "Covid'i bildiler" değil. Risk değerlendirmesini ciddiye alıp harekete geçtiler.
Kendi işinize bakın. Liderlik ekibiyle kaç felaketi yazdınız, tartıştınız? Risk listesine bakıp "evet" deyip unuttunuz mu?
Çoğu yer reaktif. Kötü olay olunca koşturur. Net Friends proaktifti. Soruları önceden sordu.
Mart 2020'de Ne Oldu
Pandemiyi sorunsuz atlattılar demem. Herkes gibi zorlandılar. Ama rehberleri çerçeve verdi: Net prosedürler, alışkın bir uzaktan ekip. Panikleyip doğaçlama yoktu.
Bu çok şey değiştirir.
Sıkıcı Olan Ama Kurtaran Kısım
Risk değerlendirmesi beyin yakıcı derecede dulluk. Öyle. Ama doğru yapınca felaketleri atlatmakla kalmıyor, günlük işleri düzeltiyor.
Ne gitse diye düşününce normal süreçlerdeki aksaklıkları görüyorsun. İletişim zayıf, yedekler yedeksiz, ekip araçları bilmiyor...
Salgın rehberi sadece salgın için değildi. Şirketi her koşulda güçlendirdi.